Beginpagina
Nieuw op de site

Publicaties
Vertalingen online
Recensies

Shakespeare
John Donne
Edmund Spenser
Philip Roth
Henry James

Downloads
Links
Live ondertiteling
Contact
Zoeken


Statistieken/Privacy

Henry James

Henry James is in de Engelse letteren synoniem met 'serieuze literatuur'. Het grootste deel van zijn carrière was hij geen bestsellerauteur zoals Shakespeare of Dickens in hun tijd, maar door zijn volledige toewijding aan de letteren werd hij voor latere generaties een symbool van de schrijver die zijn leven ondergeschikt maakt aan de kunst – een streng voorbeeld waar veel Engelstalige romanschrijvers zich generaties lang aan spiegelden of tegen afzetten. Het Jamesiaanse spook van de schrijver-monnik waart bijvoorbeeld ook rond in veel boeken van Philip Roth.

Ook Cynthia Ozick is geobsedeerd door James. Ze schreef zelfs een kort verhaal over hem, 'Dictation', dat ik samen met Rob Kuitenbrouwer heb vertaald. Over die vertaling staat hier wat meer informatie.

Verder hadden James' literairtheoretische ideeŽn grote invloed op de academici die begin twintigste eeuw een nieuwe invulling gaven aan de universitaire studie Engelse letterkunde.

Ondanks zijn enorme productie is James' werk van constant hoge kwaliteit. Zijn stijl, doordesemd van een heel karakteristieke, verfijnde ironie, lijkt naar moderne maatstaven wellicht wat wijdlopig. Hij is zeker minder direct dan we nu gewend zijn, en in zijn late werk kan hij regelrecht obscuur en ondoorgrondelijk worden. In dat opzicht kun je James ook zien als de absolute tegenpool van een andere belangrijke trend in de Amerikaanse literatuur, een soort van minimalisme dat je ziet bij schrijvers als Hemingway of Carver.

Ik weet niet of het daaraan ligt, maar er is ook niet zo heel veel werk van James in het Nederlands vertaald. (Klik hier voor een overzicht van alle mij bekende vertalingen.)

Om dat recht te zetten, ben ik begonnen zelf wat verhalen van James te vertalen. Een van die vertalingen staan hier online: The Middle Years (1893, 1908), vertaald als De tussenjaren.

Dit is een van James' vele verhalen over het literaire leven, met typisch Jamesiaanse thema's als 'het niet-geleefde leven' en de 'tweede kans'. Zijn verhalen in dit genre gaan vaak over schrijvers die volledig leven voor de kunst, de offers die ze daarvoor moeten brengen en het weinige succes dat ze ermee halen. Allemaal zaken waarvoor hij uit zijn eigen ervaring kon putten: ook James leefde volledig voor zijn kunst, en lijkt van elke vorm van liefdesleven te hebben afgezien; en na enkele eclatante successen in het begin van zijn carrière (met Daisy Miller en Portrait of a Lady) vond zijn werk steeds minder aftrek en had hij grote moeite om met zijn boeken geld te verdienen.

The Middle Years is een van James' latere werken; ook de eerste versie is al geschreven in wat je zijn 'late stijl' kunt noemen. Voor de New York Edition is het slechts licht bijgeschaafd en aangescherpt. Daarom gaf ik bij de vertaling in dit geval de voorkeur aan de laatste versie (die hier online staat).

Bij dit verhaal heb ik ook wat aantekeningen geschreven.

Dit verhaal speelt overigens een grote rol in Philip Roths roman The Ghost Writer. Daarover hoop ik later nog eens wat meer te schrijven.

Meer over James

Meer informatie over James is te vinden op Wikipedia, dat een behoorlijk goed lemma over hem heeft.

The Ladder is een prachtige site met veel verhalen en romans van James, in een zorgvuldige geannoteerde en geredigeerde editie gebaseerd op de eerste boekuitgaven (en dus niet de herschreven versies van de New York Edition).

Verder staan er veel links op de Scholar's Guide to James Websites.


James-vertalingen:
Daisy Miller
The Middle Years

Overzicht van
vertalingen


portret Henry James

Meer vertalingen:
Joseph Conrad
Henry James

Poëzie:
Robert Burns
W.B. Yeats

Shakespeare
John Donne
Edmund Spenser